Wat is een yoni stoompotje? Over het ritueel, het keramiek en het gebruik

Een yoni stoompotje is een keramische schaal of pot waarin warm water met kruiden wordt gedaan, zodat de damp langzaam opstijgt. Het wordt gebruikt als onderdeel van een persoonlijk rustritueel. In dit artikel leg ik uit waar de gewoonte vandaan komt, wat er wel en niet over bekend is, hoe je zo'n potje veilig gebruikt, en waarom ik ze met de hand maak van aardewerkklei.

Waar komt het vandaan?

Het stomen met kruidendamp is een gebruik dat in verschillende culturen voorkomt — onder meer in delen van Midden-Amerika, Korea en Afrika — vaak binnen tradities rond rust, overgang en verzorging na de bevalling. De vormen en kruiden verschillen per plek en per traditie. In het Westen is de praktijk de laatste jaren bekender geworden, meestal onder de naam yoni steaming of vaginal steaming.

Wat in al die tradities terugkomt is niet zozeer een techniek, maar een gebaar: even stilstaan bij je eigen lichaam op een moment dat je daar anders overheen zou lopen.

Wat is er bekend over de effecten?

Hier wil ik eerlijk in zijn, omdat er online veel over beweerd wordt. Er is geen wetenschappelijk bewijs dat stomen met kruidendamp invloed heeft op je hormonen, je cyclus, je vruchtbaarheid of de reiniging van je lichaam. Het lichaam reinigt zichzelf; daar is geen damp voor nodig. Wie dat wél belooft, belooft te veel.

Wat mensen er wel in vinden, is iets anders: warmte, langzaamheid, een afgebakend moment voor zichzelf. Dat is geen medisch effect, maar het is ook niet niks. Zo bied ik mijn potjes aan — als voorwerp bij een ritueel, niet als middel tegen iets.

Heb je klachten of vragen over je lichaam, ga dan naar je huisarts of verloskundige. Een keramische pot is daar geen vervanging voor.

Veilig gebruik

Damp kan brandwonden veroorzaken, en de huid op deze plek is dun en gevoelig. Dat is de belangrijkste reden om rustig te werk te gaan.

• Gebruik geen kokend water. Laat het water eerst afkoelen tot het aangenaam warm aanvoelt, nooit heet.
• Houd je hand of pols eerst boven de damp om de temperatuur te voelen voordat je gaat zitten.
• Zorg dat de pot stabiel staat op een vlakke, stevige ondergrond.
• Stop meteen als het onprettig, prikkend of te heet voelt.
• Doe het niet tijdens de zwangerschap, bij een spiraaltje, bij een infectie of open wondjes, of tijdens je menstruatie.
• Twijfel je? Overleg dan eerst met je huisarts.

Waarom keramiek?

Aardewerk houdt warmte gelijkmatig vast en geeft die langzaam af. Dat maakt het verschil tussen een damp die schokt en een damp die draagt. De binnenzijde van mijn potten is geglazuurd, zodat het water netjes vastgehouden wordt en de pot niet doorzweet.

Elke pot bouw ik met de hand op. Dat betekent dat geen twee stuks precies gelijk zijn: de wand loopt anders, de rand golft ergens net iets, de glazuur valt op elk stuk op zijn eigen manier. Dat zijn geen onvolkomenheden — dat is wat handwerk van fabriekswerk onderscheidt.

Verzorging

Spoel de pot na gebruik met warm water en laat hem volledig aan de lucht drogen voordat je hem wegzet. Gebruik geen schuurmiddel op het glazuur. Zet aardewerk niet van koud naar heet of andersom — plotselinge temperatuurverschillen kunnen scheuren veroorzaken.

Zelf een pot maken

In mijn atelier in Almere Buiten geef ik de workshop Your own steam goddess, waarin je je eigen stoompotje van klei opbouwt. Maximaal vier deelnemers, zodat er tijd is voor elk stuk. Meer daarover vind je op de pagina keramiek workshops in Almere.